Кент ежелгі қонысы
Бұл археологиялық ескерткіш Қарағанды облысы, Қарқаралы ауданында, Кент ауылынан 6 шақырым жерде орналасқан. Қоныс Қызылкеныш өзенінің аңғарындағы таулы-орманды алқапта орын тепкен. Тарихи маңызы Ғылыми зерттеулерге сәйкес, Кент қонысы (б.з.б. ХІІІ–ІХ ғғ.) Орал мен Алтай тауларының аралығындағы соңғы қола дәуіріне жататын Беғазы-Дәндібай мәдениетінің ең ірі орталықтарының бірі болған. Қоныстың жалпы аумағы өзеннің екі жағалауын қосқанда 30 гектарға жуықтайды. Зерттеушілердің болжамы бойынша, мұнда 2500–3000-ға жуық адам тұрған, бұл сол заман үшін үлкен протокент (алғашқы қала) болып саналады. Археологиялық олжалар Ескерткішті өткен ғасырдың 80-жылдарынан бастап Е.А. Бөкетов атындағы ҚарУ археологиялық тобы зерттеп келеді. Мәдени қабаттың қалыңдығы 1,2 метрге жетеді. Қазба жұмыстары кезінде мынадай жәдігерлер табылды: Қола бұйымдар: 100-ден астам заттар, соның ішінде найза мен жебе ұштары, пышақтар, қанжарлар, орақтар мен балғалар. Сүйек өнері: сүйектен қашалған тарақтар, өрнектелген түймелер мен еңбек құралдары мұнда сүйек өнерінің жоғары дамығанын көрсетеді. Тас құралдар: жоғары шеберлікпен жасалған балталар, кетпендер мен дәнүгіткіштер. Мәртебесі мен экономикасы Кент қарапайым елді мекен емес, дамыған алғашқы қалалық құрылым болған. Оның аумағы тұрғын үйлер, металлургтердің өндірістік аймақтары, ритуалдық нысандар мен сауда орындарына бөлінген. Кент тұрғындары тек мыс өндіріп қана қоймай, стратегиялық маңызы бар металл — қалайы саудасын да бақылап, делдалдық қызмет атқарған. Рухани орталық Таулармен қоршалған Кент қонысы сол дәуірдің киелі мекендерінің бірі болған. Табылған ғибадатханалар мен ритуалдық құрылыстар бұл жердің тайпалық одақтың әкімшілік және діни орталығы болғанын дәлелдейді.
Рекомендуемый режим посещения: светлое время суток.
При самостоятельной поездке желательно заранее уточнить возможность посещения у администрации Каркаралинского национального парка.
Стоимость входа
Отдельная фиксированная плата именно за посещение археологического поселения Кент в открытых официальных источниках не указана.
Поскольку объект находится в Кентском горно-лесном массиве, часть которого входит в территорию Каркаралинского государственного национального природного парка, перед поездкой лучше уточнить актуальные тарифы и правила въезда непосредственно в администрации парка.
Контакты
Каркаралинский государственный национальный природный парк:
Адрес: г. Каркаралинск, ул. М. Мамраева, 1
Справочная: +7 (72146) 31-2-17
Контактный: +7 (72146) 31-2-14
Дополнительный: +7 (72146) 31-8-53
Транспортная доступность
До аула Кент необходимо добраться автомобильным транспортом, после чего до археологического объекта остаётся около 6 км. Объект находится в горно-лесной местности, поэтому последний участок дороги может быть грунтовым и зависеть от погодных условий.
Из Караганды: расстояние до района Кента составляет примерно 220 км.
Для поездки рекомендуется:
автомобиль с хорошим дорожным просветом;
навигатор с заранее загруженной картой;
запас воды и еды;
удобная обувь;
в случае групповой экскурсии — сопровождение местного гида.
Лучший период посещения
Май – сентябрь — наиболее комфортный период для поездки. В это время удобнее осматривать археологические объекты и одновременно знакомиться с природой Кентского горного массива. В целом для туристических поездок по Карагандинской области также рекомендуется период с мая по сентябрь.
Наиболее комфортно: июнь–август.
Май и сентябрь: меньше жары, но погода может быть прохладнее.
Уровень сложности
Лёгкий–средний.
Само посещение археологических остатков не требует специальной альпинистской подготовки, однако объект находится в природной горной местности: возможны каменистые участки, неровный рельеф и отсутствие обустроенных туристических дорожек.
Для экскурсионной группы: подходит при наличии удобной обуви и базовой физической подготовки.
Что особенно интересно
остатки крупного поселения эпохи бронзы;
следы древней металлургии;
каменные сооружения;
связь с Бегазы-Дандыбаевской культурой;
расположение среди живописных Кентских гор;
возможность совместить посещение с другими объектами Кентского горного массива и долины Кызылкеныш.
Важно: Древнее поселение Кент и Кентский горный массив — не одно и то же. Поселение является археологическим объектом, расположенным внутри Кентского горно-лесного массива.
